فونت نیمی از ظاهر سایت است؛ اما فونت فارسی سنگین یا ناخوانا هم سرعت را پایین میآورد و هم خواندن را خستهکننده میکند. انتخاب و پیادهسازی درست فونت فارسی در طراحی سایت تفاوت بزرگی در تجربهٔ کاربر و حتی رتبهٔ گوگل ایجاد میکند.
معیارهای انتخاب فونت
- خوانایی در اندازهٔ کوچک: متن بدنه در موبایل باید راحت خوانده شود.
- پشتیبانی کامل نویسهها: «ی»، «ک»، «هٔ»، نیمفاصله، اعداد فارسی و علائم.
- وزنهای متنوع: دستکم معمولی و ضخیم.
- حجم کم: فایل woff2 هر وزن ترجیحاً زیر ۵۰ کیلوبایت.
- مجوز استفاده: برخی فونتها برای استفادهٔ تجاری خرید مجوز میخواهند؛ فونتهای متنباز مانند وزیرمتن و ساحل رایگاناند.
فونت تیتر و متن
بهتر است حداکثر دو خانوادهٔ فونت داشته باشید: یکی برای تیترها (میتواند شخصیتدارتر باشد) و یکی برای متن بدنه (ساده و خوانا). بسیاری از سایتها با یک خانواده و وزنهای مختلف به نتیجهٔ بهتری میرسند.
بارگذاری سریع فونت
- فرمت woff2 که فشردهترین فرمت است.
- میزبانی روی سرور خودتان به جای سرویسهای خارجی که ممکن است در ایران کند یا قطع باشند.
- فقط وزنهای لازم: هر وزن یک فایل جداست؛ پنج وزن یعنی پنج درخواست.
- font-display: swap تا متن پیش از بارگذاری فونت با فونت پیشفرض نمایش داده شود.
- preload برای فونت اصلی بالای صفحه.
- زیرمجموعهسازی (Subset) نویسههای لازم برای کاهش حجم.
اثر این موارد بر شاخصهای سرعت را در افزایش سرعت سایت و Core Web Vitals ببینید.
اندازه و فاصله
| بخش | اندازهٔ پیشنهادی | فاصلهٔ خطوط |
|---|---|---|
| متن بدنه (موبایل) | ۱۶ تا ۱۷ پیکسل | ۱.۸ تا ۲ |
| متن بدنه (دسکتاپ) | ۱۶ تا ۱۸ پیکسل | ۱.۸ تا ۲ |
| تیتر H2 | ۲۴ تا ۳۲ پیکسل | ۱.۵ |
| توضیح کوچک | ۱۳ تا ۱۴ پیکسل | ۱.۷ |
فونتهای فارسی معمولاً به فاصلهٔ خطوط بیشتری از فونتهای لاتین نیاز دارند، چون نقطهها و دندانهها فضای عمودی بیشتری میگیرند.
اعداد فارسی
اعداد فارسی (۱۲۳) برای متن فارسی طبیعیترند. برخی فونتها اعداد را خودکار فارسی میکنند؛ اما مراقب باشید شمارههای تلفن، کدهای محصول و قیمتها در جاهایی که کاربر کپی میکند، دردسرساز نشوند.
چینش متن
تراز «هر دو طرف» (Justify) در فارسی گاهی فاصلههای بزرگ و ناهماهنگ میان کلمات ایجاد میکند، بهویژه در موبایل. تراز راست معمولاً خواناتر است. نکات کلی راستبهچپ را در طراحی سایت راستبهچپ آوردهایم.
جمعبندی
یک یا دو فونت خوانا، با woff2، میزبانی محلی، وزنهای محدود و font-display: swap؛ این فرمول سایت فارسی زیبا و سریع است. همهٔ سایتهای طراحی سایت یادگار با همین اصول تایپوگرافی ساخته میشوند.


دیدگاهتان را بنویسید