میلیونها نفر با کمبینایی، کوررنگی، محدودیت حرکتی یا مشکلات شنوایی از اینترنت استفاده میکنند؛ سالمندان هم بخش بزرگی از کاربرانند. دسترسپذیری سایت یعنی طراحی بهگونهای که همهٔ این کاربران بتوانند محتوا را بخوانند، بفهمند و از آن استفاده کنند. این کار هم مسئولیت اجتماعی است و هم به سئو و تبدیل کمک میکند.
استاندارد WCAG
رهنمودهای دسترسپذیری محتوای وب (WCAG) چهار اصل دارد: محتوا باید قابل درک، قابل استفاده، قابل فهم و سازگار با فناوریهای کمکی باشد. بیشتر سایتها با رعایت سطح AA این رهنمودها به وضعیت مناسبی میرسند.
اقدامات کلیدی
۱. کنتراست کافی
نسبت کنتراست متن به پسزمینه دستکم ۴.۵ به ۱ برای متن معمولی. متن خاکستری روشن روی سفید، رایجترین خطاست. انتخاب رنگ را در روانشناسی رنگ ببینید.
۲. متن جایگزین تصاویر
هر تصویر معنادار، متن Alt توصیفی داشته باشد تا صفحهخوانها آن را بخوانند. تصاویر تزئینی Alt خالی داشته باشند. این کار به سئو تصاویر هم کمک میکند.
۳. ساختار درست تیترها
تیترهای H1 تا H3 به ترتیب منطقی؛ کاربران صفحهخوان با تیترها در صفحه حرکت میکنند.
۴. پیمایش با صفحهکلید
همهٔ منوها، دکمهها و فرمها باید با کلید Tab قابل دسترسی باشند و عنصر فعال، حاشیهٔ دیدنی (Focus) داشته باشد.
۵. فرمهای قابل فهم
هر فیلد برچسب واقعی داشته باشد و خطاها با متن (نه فقط رنگ قرمز) اعلام شوند.
۶. رنگ تنها نشانه نباشد
«فیلدهای قرمز را پر کنید» برای فرد کوررنگ معنا ندارد. از متن یا آیکن هم استفاده کنید.
۷. امکان بزرگنمایی
سایت با بزرگنمایی ۲۰۰ درصد مرورگر بههم نریزد و بزرگنمایی در موبایل غیرفعال نشده باشد.
۸. ویدئو و صوت
زیرنویس برای ویدئوها و متن برای فایلهای صوتی مهم.
۹. ویژگی زبان و جهت
lang=”fa” و dir=”rtl” تا صفحهخوانها متن را با تلفظ درست بخوانند.
دسترسپذیری و سئو
بسیاری از اصول دسترسپذیری با سئو مشترکاند: متن جایگزین، ساختار تیتر، متن لینک گویا و سرعت. گوگل هم در ابزار Lighthouse امتیاز دسترسپذیری را گزارش میکند؛ کار با آن را در PageSpeed Insights ببینید.
| بررسی | ابزار |
|---|---|
| کنتراست رنگ | ابزارهای Contrast Checker |
| ساختار و Alt | Lighthouse، افزونهٔ WAVE |
| پیمایش با صفحهکلید | آزمون دستی با Tab |
| صفحهخوان | NVDA یا TalkBack |
سایتهای عمومی
برای سایتهای سازمانی و دولتی که همهٔ شهروندان باید از آنها استفاده کنند، دسترسپذیری اهمیت دوچندان دارد؛ طراحی سایت سازمانی را بخوانید.
جمعبندی
دسترسپذیری با چند اصل ساده شروع میشود: کنتراست، متن جایگزین، تیترهای منظم، صفحهکلید و فرمهای روشن. یادگار این اصول را در طراحی سایت رعایت میکند تا سایت شما برای همه قابل استفاده باشد.


دیدگاهتان را بنویسید